اضافه کردن لایه ها به qgis

نرم‌افزار QGIS یکی از محبوب‌ترین و قدرتمندترین نرم‌افزارهای متن‌باز در حوزه سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) است که به‌طور رایگان در اختیار کاربران قرار می‌گیرد. برای دانلود آن کافی است وارد وب‌سایت رسمی به نشانی www.qgis.org
شوید و از بخش Download، نسخه متناسب با سیستم‌عامل خود (Windows، Mac یا Linux) را انتخاب کنید. در ویندوز پیشنهاد می‌شود نسخه Standalone Installer – Long Term Release (LTR) را دانلود کنید، زیرا پایدارتر و مناسب برای کارهای تخصصی و طولانی‌مدت است. پس از دانلود، نصب برنامه بسیار ساده است و تنها با چند بار کلیک روی گزینه‌های Next، Accept و Install انجام می‌شود. بعد از نصب می‌توانید از طریق منوی Start یا آیکون دسکتاپ، نرم‌افزار QGIS Desktop را اجرا کنید.

پس از ورود به محیط برنامه، اولین گام، اضافه کردن داده‌های مکانی است که معمولاً به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: داده‌های وکتوری (Vector) مانند نقشه‌های مرز استان‌ها، راه‌ها، رودخانه‌ها و … و داده‌های رستری (Raster) مانند تصاویر ماهواره‌ای، مدل ارتفاعی (DEM)، نقشه شیب یا عکس‌های TIFF. برای وارد کردن داده وکتوری، می‌توانید از منوی بالای برنامه مسیر Layer → Add Layer → Add Vector Layer را انتخاب کنید. با انتخاب فایل‌هایی با فرمت‌هایی مانند .shp، .geojson، .kml یا .dxf، لایه روی نقشه نمایش داده می‌شود. برای اضافه کردن داده‌های رستری نیز کافی است مسیر Layer → Add Layer → Add Raster Layer را انتخاب کنید و فایل‌های با فرمت‌هایی مثل .tif، .jpg، .png یا مدل‌های ارتفاعی دیجیتال را باز کنید. بلافاصله پس از افزودن، تصویر یا نقشه در بخش نقشه اصلی (Map Canvas) ظاهر می‌شود.

پس از افزودن لایه‌ها، مرحله بسیار مهمی به نام سیمبولوژی (Symbology) یا تنظیم سبک نمایش داده‌ها وجود دارد که باعث می‌شود نقشه از حالت خام و ساده به یک نقشه حرفه‌ای، رنگی و قابل تحلیل تبدیل شود. برای انجام این کار، روی لایه موردنظر راست‌کلیک کنید و گزینه Properties را انتخاب نمایید. در پنجره بازشده، تب Symbology محل تنظیم رنگ، نوع نمایش و شیوه طبقه‌بندی داده‌ها است. اگر لایه شما وکتوری است، به‌طور معمول سه نوع نمایش مهم دارید: حالت Single Symbol که در آن تمام عوارض (مثلاً تمام استان‌ها یا همه جاده‌ها) با یک رنگ مشخص نمایش داده می‌شوند. حالت Categorized زمانی استفاده می‌شود که می‌خواهید بر اساس یک ستون از جدول اطلاعات (مثلاً نوع کاربری زمین، نام استان یا نوع پوشش گیاهی) به هر دسته یک رنگ متفاوت اختصاص دهید. حالت سوم یعنی Graduated برای داده‌هایی مناسب است که دارای مقدار عددی هستند، مثل ارتفاع، تراکم جمعیت یا میزان بارش. در این حالت نرم‌افزار مقدارها را به چند کلاس تقسیم کرده و برای هر کلاس رنگ متفاوتی اختصاص می‌دهد، در نتیجه نقشه‌ای تحلیلی و قابل درک تولید می‌شود.

در مورد داده‌های رستری نیز سیمبولوژی اهمیت زیادی دارد، زیرا بدون آن ممکن است تصویر یا مدل ارتفاعی فقط به‌صورت سیاه و سفید نمایش داده شود. برای تنظیم نمایش رستری، همانند قبل، وارد Properties → Symbology شوید. اگر داده ارتفاعی دارید، حالت Singleband Pseudocolor مناسب است؛ در این حالت QGIS ارتفاع پیکسل‌ها را به رنگ‌های طیفی (مثل سبز، زرد، قرمز) تبدیل می‌کند و نقشه‌ای رنگی ایجاد می‌شود. اگر بخواهید تصویر به صورت طبیعی یا سیاه و سفید نمایش داده شود، می‌توانید حالت Singleband Gray یا Multiband Color (RGB) را انتخاب کنید. همچنین می‌توان محدوده نمایش مقادیر، کنتراست و روشنایی را تنظیم کرد تا تصویر واضح‌تر دیده شود.

مزیت بزرگ QGIS این است که علاوه بر افزودن داده‌ها و تنظیم سیمبولوژی، امکان مشاهده جدول اطلاعات (Attribute Table)، ویرایش داده‌ها، تحلیل مکانی، تولید نقشه خروجی (Layout)، و حتی انتشار نقشه‌ها به صورت WebGIS را نیز فراهم می‌کند. بنابراین با یادگیری مراحل ساده‌ای مثل دانلود، افزودن لایه‌ها و تنظیم ظاهر آن‌ها، می‌توان وارد دنیای حرفه‌ای تحلیل‌های مکانی شد، بدون آنکه نیاز به نرم‌افزارهای گران‌قیمت یا سیستم سخت‌افزاری بسیار قوی باشد.