تهیه نقشه توپوگرافی با مقیاس 1:25000

یکی از دقیق ترین و با ارزش ترین لایه رقومی که به صورت پوشش سراسری تهیه و در اختیار عموم قرار میگیرد نقشه توپوگرافی با مقیاس 1:25000 می باشد که سازمان نقشه برداری متولی ارائه این نقشه ها می باشد. نقشه‌ های توپوگرافی یکی از مهم‌ ترین محصولات در حوزه سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، نقشه‌ برداری و سنجش از دور هستند که برای نمایش ویژگی‌ های طبیعی و انسانی سطح زمین استفاده می‌ شوند. این نقشه‌ ها اطلاعات ارزشمندی درباره ارتفاع، شکل ناهمواری‌ها، شیب زمین، شبکه آبراهه‌ ها، راه‌ ها و سایر عوارض جغرافیایی در اختیار کاربران قرار می‌دهند. در آموزش تهیه نقشه توپوگرافی با مقیاس 1:25000 نحوه تهیه و سفارش این عکس ها با فرمت های مختلف از سایت سازمان نقشه برداری کشور ارائه شده است.

با توسعه فناوری‌ های سنجش از دور و GIS، امروزه امکان تهیه و طراحی نقشه‌ های توپوگرافی با استفاده از داده‌ های رقومی ارتفاع و لایه‌ های اطلاعات مکانی فراهم شده است. در این فرایند می‌ توان با ترکیب داده‌ های ارتفاعی، منحنی‌ های میزان، عوارض طبیعی و انسانی و عناصر اصلی نقشه، یک محصول نقشه‌ نگاری مناسب برای تحلیل‌ های مکانی و نمایش ویژگی‌ های زمین تولید کرد. نقشه های توپوگرافی یکی از مهم ترین لایه ها در مطالعات پایه به حساب می آید.

نقشه های توپوگرافی و مفهوم آن

نقشه توپوگرافی نوعی نقشه است که شکل و ویژگی‌ های سطح زمین را با استفاده از عناصر مختلفی مانند منحنی‌ های میزان، نقاط ارتفاعی، رودخانه‌ ها، راه‌ ها، سکونتگاه‌ ها و سایر عوارض جغرافیایی نمایش می‌ دهد. مهم‌ ترین ویژگی این نقشه‌ ها استفاده از منحنی‌ های میزان (Contour Lines) برای نمایش ارتفاع و شکل ناهمواری‌ های زمین است. هر منحنی میزان، نقاطی از سطح زمین را به یکدیگر متصل می‌کند که ارتفاع یکسانی نسبت به سطح مبنای ارتفاعی دارند.

فاصله منحنی‌ های میزان اطلاعات مهمی درباره شیب زمین ارائه می‌ دهد. در مناطقی که این منحنی‌ ها به یکدیگر نزدیک هستند، معمولاً شیب زمین بیشتر است؛ درحالی‌ که فاصله زیاد میان آن‌ ها در اغلب مواقع نشان‌ دهنده شیب ملایم‌ تر است. البته تفسیر دقیق شکل زمین به الگوی منحنی‌ ها و سایر اطلاعات توپوگرافی نیز بستگی دارد. علاوه بر منحنی‌ های میزان، نمایش صحیح راه‌ ها، شبکه آبراهه‌ ها، محدوده‌ های مسکونی، پوشش گیاهی و نقاط شاخص ارتفاعی می‌ تواند خوانایی و کاربرد نقشه را افزایش دهد.

اما شاید برای شما سوال باشد 1:25000 یعنی چی ؟ و چه تفاوتی با سایر مقیاس های مانند 1:250000 دارد. مقیاس نقشه نسبت فاصله اندازه‌ گیری‌ شده روی نقشه به فاصله افقی متناظر آن روی زمین است. در مقیاس 1:25000، هر واحد طول روی نقشه برابر با 25000 واحد از همان طول روی زمین خواهد بود.

برای مثال:

هر 1 سانتی‌متر روی نقشه برابر با 250 متر روی زمین است.

هر 4 سانتی‌متر روی نقشه برابر با 1 کیلومتر روی زمین است.

هر 1 میلی‌متر روی نقشه برابر با 25 متر روی زمین است.

این مقیاس امکان نمایش جزئیات نسبتاً زیادی از عوارض زمین را فراهم می‌کند و می‌ تواند برای مطالعات توپوگرافی، برنامه‌ریزی محلی، مطالعات محیطی، تحلیل شبکه آبراهه‌ ها و برخی پروژه‌ های عمرانی مناسب باشد. البته انتخاب مقیاس به هدف نقشه، کیفیت داده‌ های ورودی، دقت موردنیاز و استاندارد های پروژه بستگی دارد. صرفاً تنظیم مقیاس روی 1:25000 به این معنا نیست که داده‌های ارتفاعی یا تمام عوارض نقشه نیز از دقت لازم برخوردار هستند.

تهیه نقشه توپوگرافی با مقیاس 1:25000

نقشه های توپوگرافی ایران با مقیاس 1:25000 به صورت پوشش سراسری تهیه شده و میتوان آن را از سایت سازمان نقشه برداری کشور تهیه کرد. برای این منظور کافیه وارد وبسایت سازمان نقشه برداری کشور شوید.

1- آدرس وبسایت رسمی این سازمان: https://ncc.gov.ir/

2- وارد منو: میز خدمت > میز خدمت اکترونیکی شوید.

3- یکی از خدمات را انتخاب کنید برای مثال: درخواست نقشه های تصویری (Photo Map )

4- در این بخش از شما درخواست حساب کاربردی خواهد دارد. از طریق درگاه ملی دولت هوشمند به عنوان یک شخص حقیقی وارد شوید.

5-از منوی های ظاهر شده وارد بخش فروش محصولات شوید. در این بخش زیر منوی "ارائه نقشه های رقومی" شوید.

6- در منوی ظاهر شده در سمت چپ موارد خواسته شده را پر کنید:

1-6-انتخاب دسته اصلی: روی "نقشه های و چارت ها" قرار دهید.

2-6-انتخاب دسته فرعی: "نقشه های پوششی" را انتخاب کنید.

3-6- دلیل درخواست: بر اساس هدف خود انتخاب کنید برای مثال من روی "آموزشی" گذاشتم البته اگر هدف به سازمان های خاص هست گزینه مناسب را انتخاب کنید.

7-موقعیت مکانی محصول: در این بخش با 3 حالت میتوانید منطقه مطالعه را مشخص کنید اگر طول و عرض جغرافیایی دارید میتوانید گزینه 2 و سه را انتخاب  کنید یا از گزینه اول و روی نقشه محدوده را مشخص کنید.

8-در نهایت گزینه ردازش را زده و لیست کامل برای شما ظاهر خواهد شد.

9-با انتخاب مقیاس و فرمت نقشه خود را سفارش دهید.

نکته مهم: هدف ما اموزش نحوه سفارش است و مسئولیت تاخیر در ارائه خدمات توسط سازمان نقشه برداری کشور یا سفارش اشتباه کاربر برعهده سازمان و خود کاربر (شخص) می باشد. هیچ مسئولیتی در این مورد بر عهده وبسایت مدرسه سنجش ازدور نمی باشد.

در زیر ویدیو آموزشی آن قرار گرفته است.

کاربرد نقشه های توپوگرافی

نقشه‌ های توپوگرافی از مهم‌ترین منابع اطلاعات مکانی در حوزه سیستم اطلاعات جغرافیایی ، نقشه‌ برداری، مهندسی عمران و مطالعات محیطی هستند. این نقشه‌ ها با نمایش ارتفاع، شکل ناهمواری‌ های زمین، منحنی‌ های میزان، شبکه آبراهه‌ ها، راه‌ ها و سایر عوارض طبیعی و انسانی، امکان بررسی ویژگی‌های سطح زمین و تحلیل شرایط جغرافیایی مناطق مختلف را فراهم می‌کنند.

مهم‌ترین کاربردهای نقشه‌های توپوگرافی عبارت‌اند از:

- برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای

بررسی ناهمواری‌های زمین و شناسایی مناطق مناسب برای توسعه شهرها، ایجاد زیرساخت‌ها و گسترش سکونتگاه‌ها.
- مهندسی عمران و راه‌سازی

انتخاب مسیر مناسب برای احداث جاده‌ها، راه‌آهن، تونل‌ها و سایر پروژه‌های عمرانی با توجه به ارتفاع و شیب زمین.
- مدیریت منابع آب

بررسی مسیر جریان آب، شناسایی حوضه‌های آبخیز، تحلیل شبکه آبراهه‌ها و کمک به مکان‌یابی سدها و سازه‌های آبی.
- مطالعات سیلاب

تحلیل ارتفاع و شیب زمین برای بررسی مسیرهای احتمالی حرکت آب و شناسایی مناطق مستعد تجمع رواناب و سیلاب.
- مطالعات زمین‌شناسی و ژئومورفولوژی

بررسی شکل ناهمواری‌ها، دره‌ها، قله‌ها و ساختارهای سطحی زمین.
- شناسایی مناطق مستعد زمین‌لغزش

استفاده از اطلاعات ارتفاعی و شیب زمین در کنار داده‌های زمین‌شناسی، بارش، پوشش زمین و سایر عوامل مؤثر برای ارزیابی حساسیت مناطق به زمین‌لغزش.
- کشاورزی و مدیریت اراضی

بررسی شیب و ارتفاع زمین برای برنامه‌ریزی آبیاری، مدیریت رواناب و انتخاب روش‌های مناسب بهره‌برداری از اراضی.
- مطالعات محیط‌زیستی

تحلیل ارتباط ناهمواری‌های زمین با پوشش گیاهی، الگوهای زهکشی و توزیع عوارض طبیعی.
- کوه‌نوردی و مسیریابی

شناسایی قله‌ها، دره‌ها، گردنه‌ها، مسیرهای عبور و تغییرات ارتفاعی برای برنامه‌ریزی مسیرهای ایمن.
- سنجش از دور و GIS

استفاده از نقشه‌های توپوگرافی برای تحلیل ارتفاع، تولید مدل‌های سه‌بعدی زمین، بررسی شیب و جهت شیب و تلفیق اطلاعات مکانی با تصاویر ماهواره‌ای.